Nhắc đến chuyện “chi tiêu hợp lý”, chắc hẳn đa số mọi người đều nghĩ ngay đến vài chữ “KHÔNG” thế này: Không mua sắm vô tội vạ, không tiêu tiền theo cảm xúc, không đợi còn dư mới tiết kiệm.
Tất cả những điều đó đều đúng, tuy nhiên, vấn đề lại là có những thói quen tưởng chừng rất hợp lý, rất tối ưu nhưng thực chất lại gây lãng phí vô cùng. Nhận diện và tránh được chúng mới là việc quan trọng để tiết kiệm về lâu dài.
1. Mua nhiều chỉ vì đang giảm giáThấy biển "giảm 50%", "mua 2 tặng 1" hay "flash sale" là nhiều người lập tức cho rằng mình đang tiết kiệm. Nhưng thực tế, hành động chốt đơn khi ấy chỉ có thể gọi là tiết kiệm khi món đồ đó vốn đã nằm trong kế hoạch mua sắm. Nếu mua chỉ vì thấy rẻ, khoản tiền đáng lẽ không cần chi lại phải chi ra, như vậy thì không còn là tiết kiệm nữa. Một chiếc áo giảm nửa giá nhưng không bao giờ mặc vẫn đắt hơn một chiếc áo mua nguyên giá nhưng đúng nhu cầu.
2. Luôn chọn món rẻ nhấtNhiều người mặc định cứ chọn phương án rẻ nhất là tiết kiệm nhất. Tuy nhiên, giá thấp không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với chi phí thấp. Một đôi giày chất lượng kém có thể nhanh hỏng và phải thay liên tục, trong khi một đôi tốt hơn dùng được nhiều năm. Khi tính trên thời gian sử dụng, lựa chọn có giá cao hơn đôi khi lại tiết kiệm hơn rất nhiều.
Ảnh minh họa
Mua một chiếc máy làm bánh vì nghĩ "kiểu gì cũng có lúc cần", mua một bộ đồ tập để “tháng sau đi tập đều”, hay những món đồ trang trí vì "sau này chuyển nhà sẽ cần"... Tất cả đều là những khoản chi rất dễ phát sinh. Không ít món đồ được mua với mục đích dành cho tương lai nhưng cuối cùng lại nằm yên trong tủ. Tiền bị "đóng băng" vào những món đồ ít dùng cũng là một dạng lãng phí.
4. Mua thêm chỉ để tận dụng được mã giảm giáCác chương trình khuyến mãi hoặc đăng ký thành viên đôi khi có chính sách nâng hạng hoặc giảm giá sâu, tặng thêm voucher nếu người dùng mua sắm đủ hạn mức. Điều này khiến nhiều người cố gắng chi thêm để "không phí cơ hội". Tuy nhiên, nếu phải bỏ ra vài trăm nghìn đồng chỉ để đổi lấy một voucher giảm giá vài chục nghìn, hoặc những ưu đãi chưa chắc sẽ sử dụng, đó không còn là tiết kiệm, mà chỉ đơn giản là bạn đã mắc bẫy quảng cáo tiếp thị.
5. Mua số lượng lớn vì nghĩ sẽ rẻ hơnCác siêu thị thường khuyến khích khách hàng mua theo lốc hoặc theo thùng với mức giá hấp dẫn hơn. Điều này rất phù hợp với những mặt hàng sử dụng thường xuyên như giấy vệ sinh hay nước giặt. Tuy nhiên, với thực phẩm, mỹ phẩm hoặc những sản phẩm có hạn sử dụng ngắn, mua quá nhiều dễ dẫn đến bỏ phí vì không dùng hết. Giá mỗi sản phẩm có thể rẻ hơn, nhưng tổng số tiền phải bỏ ra lại cao hơn nhu cầu thực tế.
6. Coi những khoản chi nhỏ là không đáng kểMột ly cà phê hay một cốc trà sữa không phải khoản tiền quá lớn. Nhưng những khoản chi nhỏ lặp lại gần như mỗi ngày lại là nguyên nhân khiến ngân sách "bốc hơi" nhanh hơn nhiều người nghĩ. Điều đáng nói là vì giá trị từng lần không cao nên rất ít người ghi chép hay kiểm soát. Sau một tháng hoặc một năm, tổng số tiền dành cho những khoản "không đáng bao nhiêu" này có thể đủ cho một mục tiêu tài chính lớn hơn.
7. Tự thưởng quá thường xuyênĐây là một trong những thói quen rất phổ biến. Vừa săn được mã giảm giá 200.000 đồng thì lập tức dùng khoản "tiết kiệm" đó để mua thêm một món khác. Vừa vào bếp tự nấu được 2 ngày thì cuối tuần lại tự thưởng 1 bữa bằng tiền ăn của cả tuần cộng lại. Việc tự thưởng là cần thiết để duy trì động lực, nhưng nếu lần nào tiết kiệm cũng đi kèm một khoản chi mới thì thành quả tài chính sẽ rất khó tích lũy.
Ảnh minh họa
Nhiều người mặc định chọn gói giao hỏa tốc hoặc giao trong ngày vì nghĩ chênh lệch chỉ vài nghìn đến vài chục nghìn đồng, chẳng đáng là bao. Với một đơn hàng thì khoản phí này không đáng kể, nhưng nếu duy trì thường xuyên, tổng tiền giao hàng mỗi tháng có thể lên tới vài trăm nghìn. Nếu đó không phải một món đồ cần gấp, chỉ cần chờ thêm một hoặc hai ngày, số tiền tiết kiệm được theo thời gian cũng không hề nhỏ.
9. Ngại bỏ tiền cho việc bảo dưỡng định kỳKhông ít người trì hoãn việc bảo dưỡng xe máy, vệ sinh điều hòa, máy giặt vì thấy vẫn còn đang dùng tốt, nên mặc định việc bảo dưỡng là không cần thiết. Tuy nhiên, mục đích của việc bảo dưỡng định kỳ là để kéo dài tuổi thọ sử dụng, đồng thời ngăn ngừa các hỏng hóc lớn hơn về sau. Một chiếc điều hòa không được vệ sinh sẽ tốn điện hơn, một chiếc xe không bảo dưỡng định kỳ có thể phát sinh lỗi nặng, còn đồ điện dùng trong tình trạng xuống cấp thường nhanh hỏng hơn.
Cắt giảm những khoản bảo dưỡng cần thiết nghe có vẻ tiết kiệm, nhưng về lâu dài lại khiến chi phí sửa chữa hoặc thay mới cao hơn rất nhiều.
Thực tế, chi tiêu hợp lý không có nghĩa là luôn chọn phương án rẻ nhất hay cắt giảm mọi khoản chi. Điều quan trọng hơn là mỗi đồng tiền được sử dụng đúng mục đích, mang lại giá trị lâu dài và phù hợp với nhu cầu thực tế. Khi bắt đầu nhìn lại những thói quen tưởng như rất khôn ngoan nhưng lại âm thầm khiến ngân sách thất thoát, việc tiết kiệm sẽ trở nên hiệu quả hơn mà không cần phải sống quá khắt khe với bản thân.
